Phong cách Địa Trung Hải đẹp mê hoặc trong ảnh du lịch — nhưng nó sinh ra ở một vùng khí hậu gần như trái ngược với mình. Bê nguyên về mà không hiểu, là hỏng.
Đây là điều chúng tôi luôn nói rõ với gia chủ mê phong cách này. Những bức tường trắng, mái ngói đất nung, hàng vòm cong ấy đến từ vùng Địa Trung Hải nắng nhiều, khô ráo, độ ẩm thấp. Còn mình thì nồm ẩm, mưa dầm, nắng gắt. Cũng một kiểu nhà đó, nếu làm ẩu ở khí hậu Việt, chỉ vài mùa là tường trắng loang mốc, mái ngói thấm dột, cái đẹp lãng mạn thành ra nhếch nhác. AN VIÊN được làm với ý thức đó ngay từ đầu: giữ được cái hồn Địa Trung Hải, nhưng phải sống được ở đất mình.
May mắn là bản thân phong cách này có sẵn nhiều thứ hợp với xứ nóng — nếu biết dùng đúng. Hàng vòm và những khoảng hiên sâu (loggia) vốn sinh ra để chắn cái nắng gắt của Địa Trung Hải; mang về đây, chúng làm đúng việc đó: che nắng cho tường, chắn mưa tạt, tạo bóng mát và khoảng đệm nhiệt cho các phòng phía trong. Tức là cái vòm ở đây không chỉ để đẹp — nó là một giải pháp khí hậu có từ hàng trăm năm, chỉ là mình dùng lại cho đúng.
Riêng phần tường trắng — thứ làm nên cái sang của cả căn — lại là chỗ khó nhất ở khí hậu nồm ẩm. Nên mái ngói ở đây được làm đua ra có chủ đích, hắt nước mưa ra xa chân tường; vật liệu và lớp hoàn thiện ngoài trời phải chọn loại chịu ẩm, chống mốc, chứ không phải cứ quét sơn trắng cho đẹp rồi phó mặc thời tiết. Trắng mà giữ được trắng qua nhiều mùa mưa mới là trắng khó.
Chỗ chúng tôi thích nhất lại là giàn hoa giấy rủ khắp ban công. Nó không chỉ để cho lãng mạn theo kiểu Địa Trung Hải — mà vì trong số ít loài hoa hợp với hình ảnh này, hoa giấy là loài thật sự yêu nắng, chịu hạn, càng nắng càng rực. Đây là một điểm chạm hiếm hoi mà phong cách ngoại và khí hậu Việt gặp nhau một cách thành thật, không gượng ép. Cùng với hàng bách, cây ô liu, giàn pergola gỗ, tất cả tạo nên cái chất Địa Trung Hải mà vẫn sống khỏe dưới nắng mình.
Chúng tôi cũng nói thẳng: nhà phong cách này cần chăm. Tường trắng rồi sẽ phải dặm lại, cây phải tỉa, hoa phải chăm. Ai muốn một căn nhà “làm xong là quên” thì đây chưa chắc đã hợp. Việc của kiến trúc sư là nói rõ cái được và cái phải đánh đổi để gia chủ chọn trong hiểu biết — nhà là của người ở, không phải nơi để kiến trúc sư phô cái tôi.
